भेनेजुएलामा शक्तिशाली दोहोरो भूकम्प : हजारौंको ज्यान जान सक्ने चिन्ता, उद्धार कार्य तीव्र

दक्षिण अमेरिकी राष्ट्र भेनेजुएलामा बुधबार साँझ केही सेकेन्डको अन्तरमै दुई शक्तिशाली भूकम्प गएपछि देशभर त्रास फैलिएको छ। अमेरिकी भूगर्भ सर्वेक्षण (USGS) का अनुसार पहिलो भूकम्प ७.२ म्याग्निच्युडको थियो भने त्यसको करिब ४० सेकेन्डभित्रै दोस्रो तथा अझ शक्तिशाली ७.५ म्याग्निच्युडको भूकम्प गएको थियो। दुवै भूकम्प देशको उत्तर–पश्चिमी क्षेत्रमा केन्द्रित रहेका थिए र राजधानी Caracas सहित धेरै शहरमा व्यापक क्षति पुर्‍याएका छन्।

भूकम्प यति शक्तिशाली थियो कि राजधानी काराकासका धेरै भवनहरू हल्लिन थाले, कतिपय भवनका पर्खाल भत्किए, छाना खसे र केही संरचनाहरू पूर्ण रूपमा ढलेका छन्। सडकमा धुलोको मुस्लो उडेको, भवनका भग्नावशेषमा मानिसहरू फसेको तथा उद्धारकर्मीहरू घटनास्थलमा दौडिएको दृश्य सामाजिक सञ्जाल र अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूमा सार्वजनिक भएका छन्।

भूकम्प लगत्तै हजारौं नागरिक घर, कार्यालय, सपिङ मल तथा सार्वजनिक भवनबाट बाहिर निस्केर खुला स्थानमा जम्मा भएका थिए। राष्ट्रिय बिदाको दिन परेकाले धेरै नागरिक घरमै रहेका बेला भूकम्प गएको थियो, जसले मानवीय क्षति अझ बढी हुन सक्ने चिन्ता बढाएको छ।

भेनेजुएलाका गृहमन्त्री डियोस्दादो काबेलोले केही भवन तथा घरहरू भत्किएको पुष्टि गर्दै नागरिकलाई सावधानी अपनाउन र आफ्टरशकको जोखिम रहेकाले घरबाहिर बस्न आग्रह गरेका छन्। सम्भावित दुर्घटना रोक्न कतिपय भवनहरूमा ग्यास आपूर्ति समेत बन्द गरिएको बताइएको छ।

अमेरिकी भूगर्भ सर्वेक्षणले जारी गरेको प्रारम्भिक मूल्याङ्कन अनुसार यस स्तरको भूकम्पबाट ठूलो जनधनको क्षति हुन सक्ने सम्भावना रहेको छ। प्रारम्भिक अनुमानमा मृतक संख्या हजारौं पुग्न सक्ने जोखिम औँल्याइएको छ, यद्यपि समाचार तयार पार्दासम्म आधिकारिक रूपमा कति मानिसको मृत्यु भयो वा कति घाइते भए भन्ने तथ्याङ्क सार्वजनिक गरिएको छैन।

भूकम्पपछि विद्युत् तथा इन्टरनेट सेवा प्रभावित भएको छ। धेरै स्थानमा सञ्चार सम्पर्क टुटेको तथा अस्पतालहरूलाई आपतकालीन अवस्थाका लागि तयारी अवस्थामा राखिएको जनाइएको छ। राजधानी नजिकको विमानस्थल र केही महत्वपूर्ण पूर्वाधारमा समेत क्षति पुगेको रिपोर्ट सार्वजनिक भएका छन्।

भूकम्पको धक्का केवल भेनेजुएलामै सीमित रहेन। छिमेकी कोलम्बियाको राजधानी बोगोटा सम्म कम्पन महसुस गरिएको थियो। साथै क्यारेबियन क्षेत्रका विभिन्न टापुहरूमा पनि कम्पन अनुभव गरिएको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन्। सुरुमा सुनामीको चेतावनी जारी गरिए पनि पछि त्यसलाई हटाइएको थियो।

हाल देशभर सेना, प्रहरी, अग्निनियन्त्रक तथा आपतकालीन उद्धार टोली परिचालन गरिएको छ। भग्नावशेषमा पुरिएका मानिसहरूको खोजी तथा उद्धार कार्य जारी छ। सरकारले राष्ट्रिय आपतकालीन संयन्त्र सक्रिय पारेर प्रभावित क्षेत्रमा राहत सामग्री र चिकित्सकीय सहायता पठाउन थालेको जनाएको छ।

विशेषज्ञहरूका अनुसार ७ भन्दा माथिको म्याग्निच्युडका लगातार दुई भूकम्प अत्यन्त दुर्लभ घटना मानिन्छ। यस प्रकारको “डबलट अर्थक्वेक” ले संरचनाहरूमा दोहोरो दबाब सिर्जना गर्ने भएकाले क्षति झन् भयावह हुन सक्छ। यही कारण भेनेजुएलामा भएको यो भूकम्प पछिल्ला एक सय वर्षयताकै सबैभन्दा विनाशकारी प्राकृतिक विपत्तिमध्ये एक बन्न सक्ने आशंका गरिएको छ।

उद्धार तथा खोजी कार्य जारी रहेकाले आगामी घण्टाहरूमा क्षतिको वास्तविक विवरण अझ स्पष्ट हुने अपेक्षा गरिएको छ।